Kuşa çevrilen sadece Çalıkuşu mu?

Haber çok eskiymiş meğer. Dün radyodan dinledim.

Türkiye’nin Tek Parti diktatörlüğü döneminde Reşat Nuri Güntekin’in ünlü eseri Çalıkuşu da sansürden nasibini almış!

Kitap üzerinde öyle oynamalar yapmışlar ki “kitaba tecavüz etmişler” deyip geçilecek gibi değil.

Tecavüzcülerden sanata veya edebiyata veya emeğe saygı beklenemez elbette.

Emek bir emanettir, bu yapılan sansür, sansürse emanete hıyanettir.

Kitabı gözün görmesin, anlarım, ama alıp “içine etmek” nasıl bir ahlaktır?

Herkes kendine yakışanı yapar sonuçta.

Neler yapmamışlar ki sansürcüler.

Eserde kritik yerleri kesmişler, kendi ideolojilerine göre imal ettikleri parçaları yapıştırıp, utanmadan, “kitap, bu” diye okurun önüne koymuşlar.

Sansür operasyonunun 1935’te latin harfli baskı ile gerçekleştirildiğini edebiyatçı Ahmet Özalp ortaya çıkarmış.

Kitaptan “Osmanlı’ya, Müslümanlığa, Tesettüre övgü” anlamına gelecek yerler itina ile çıkartılmış.

Alfabe değişikliği ile ne amaçlandığını da doğal olarak ele veriyor sansür.

Başına gelenlerden sonra zavallı kitap 60 sayfa kadar “zayıflamış”.

Birkaç örnek için dünyabizim.com’da Zeynep İlhan’dan okuyalım:

“Matmazel Orani ağır ağır başını salladı: “Çok tuhaf… Bu çarşafta garip hassalar var. Kadını yalnız daha güzel göstermekle kalmıyor… ona dediğiniz gibi mahzun bir ciddiyet veriyor.” sansürden sonra bu olumlu cümleleri hiç okumadık.

Roman kahramanlarından Hacı Kalfa bir bayanın odasına girecekken tesettür hassasiyetince “Başı falan açık diye yanına giremiyorum” der. Sansürden sonra bu ifadenin yerine “ Adımız erkeğe çıkmış diye giremiyorum” cümlesi gelir.

Romanın sansürden önceki bir başka kısmında bir Hıristiyan kız için söylenen “Yahu küçük hanım, şu kızı razı edip Müslüman edelim… Sevaplı iştir…” cümlesi vardır. Bu iyi dileği bugün okuyamıyoruz.

Aynı bölümden çıkartılan bir diğer cümle de “ Allah sana da ona da Hak dininde can vermek nasip etsin” cümlesidir.

“Yaz kızım yaz… Hem dinini seversen, benden de selam yaz” cümlesinin sansürden sonraki hali “Yaz kızım yaz ve beni seversen benden de selam yaz” dır.

Feride’nin Zeyniler Köyü’ne geldiğinde Zeyni Baba türbesiyle ilgili aldığı ilk nasihat “Gelir gelmez dua edersen daha makbule geçer” şeklinde iken müdahale sonrası bu nasihatten “dua” çıkarılmış, “Gelir gelmez Zeyni Baba’yı ziyaret edersen daha makbule geçer” olmuştur.”

Ahmet Özalp, romanın kültürel zemininin değiştirildiğini, böylece seküler bir Feride’nin ortaya çıktığını belirtmiş.

Türkiye’de seküler olmayan, Müslüman ve haliyle tesettürlü olan Feridelerin ancak bu eğitim öğretim yılı başında öğretmenlik yapma hakkı elde edebildiklerini de hatırlatalım.

Yani Sansür 2013’e kadar devam etti, ediyor.

Teşekkürler Mustafa Kemal ve “arkadaşları”, Teşekkürler Cumhuriyet, Teşekkürler CHP, Teşekkürler darbeciler ve darbeciler gibiler!

Ve Teşekkürler “sayın seyirciler!”

Asım öz, Yeni Şafak’ta kaleme aldığı “Sansürlü Muhalif Ses” adlı yazısında sansürlerden, kitaplarını halen sansürlü okuduğumuz yazarlardan birinden, Refik Halit Karay’dan bahseder.

Yazısını bu büyük muhalifin, usta yazarın sözü ile noktalar:

“Edebiyatı öldüren rejim, insanlık için tehlike teşkil eder.”

İslam’a saygı duymadığı ve Müslümanlara yaptığı zulümlerden ötürü özür dileyip zararları tazmin etmediği sürece söz konusu rejimle asla barış görüşmelerine başlanamayacağı kanaatimi aktarmak için yazdım biraz da bu yazıyı.

Barışmak için Ak Parti rejime muhalif olarak 35 yıl daha iktidarda kalabilir, evet, ama yetmez!

Çünkü kuşa çevrilen sadece Çalıkuşu değildi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s