Don Kişot, Budala ve Django

Dün akşam iftarımızı açık havada yaptık dostlarla. Pikniğe benzedi. Yine Güzeldi.

Öncesi-sonrası, git-gel derken uzunca bir süre kitaplarımdan uzak kaldığım hissi içimde sıcak, özlemli bir rüzgâr estirdi. Vakit gece yarısına gelmişti.

Hanıma, hadi, daha fazla oyalanmayalım, eve gidelim de kitabımı okuyayım, dedim.

Kadir Gecesi’ni Don Kişot okuyarak idrak etmeyi düşünmüyorsun herhalde, diye sordu, şaşkın!

Aynen öyle, dedim.

Beni tanımıyormuş gibi bir hali vardı.

O güzel “Gecenin Sonuna Yolculuk” devam ederken, nerden geldiyse, bir anı çıkageldi aklıma. (Kırk yıl düşünsem aklıma gelmez.)

Ortaokulda bir İngilizce hocamız vardı. Sınıf arkadaşlarımızdan bazıları uzaktan gelirdi, yüksek köylerden. Bir köylü kızı vardı sınıfımızda, sesi güzeldi. Hocamız İngilizce dersi müfredatı ile “gayet uyumlu” bir istekte bulunurdu mütemadiyen!

“Hadi bakalım, dersin sonunda bir türkü söylüyorsun bize.”

Her defasında aynı türküyü isterdi: Abdurrahim Karakoç’un şiirinden bestelenen, Mihriban.

Allah var, arkadaş da çok iyi söylerdi.

O yıllar ve zihnimden geçip giden (Kadir Gecesi’yle alakasız) anılar eşliğinde mırıldanmaya başladım. Baktım yetmiyor, açıp, bu işin üstadı Musa Eroğlu’ndan dinledim. Tekrar tekrar.

Hanım, ‘Don Kişot’ ile başlayan, ‘Mihriban’ ile devam eden geceden, bu mühim gecenin böyle ilerleyişinden endişe etmiş olacak ki, ortalıktan kayboldu. Ne halim varsa görme işinde beni yalnız bıraktı! Baktım, eline Kur’an’ını alıp bir köşeye çekilmiş, okuyor. (Aferin.)

(Bir şey değil; tanımayanlar hepten duyarsız, dinsiz imansız bir tip olduğumu düşünecekler. Öyle değil sevgili okur. Yani, sonuçta biz de arıyoruz Kadir Gecesi’ni Ramazan’da; izzeti ve şerefi Allah’ın yanında.* Mesele o değil.)

“Benim kıt aklımla düşünebildiğim kadarıyla, böyle tabanı yanmış it gibi dağ bayır dolaşacağımıza, bu hasat zamanında, işimize bakmamız gerekirken, köyümüze gitsek daha iyi, daha doğru olurdu.”

“Şövalyelik konusunda hiçbir şey bilmiyorsun Sancho,” diye cevap verdi Don Kişot. “Sus ve sabret, bir gün gelecek, kendi gözünle göreceksin, bunun ne kadar şerefli bir iş olduğunu. Söylesene, dünyada bir savaşı kazanmak, düşmanını yenmek kadar büyük bir mutluluk var mıdır? Hiç şüphesiz, yoktur.”

Don Kişot, mizahı, ironisi ve eğlencesiyle, deliliği ve erdemliliğiyle çok sağlam, devasa bir kitap.

69 yaşında Müslüman olan dünyaca ünlü Fransız düşünür Roger Garaudy, Don Kişot adlı kitabında “hanif” olarak nitelendirdiği bu sıra dışı kahramanı şu sözlerle anlatıyor:

“Don Kişot’un imanı, Tanrı’nın aşkın varlığına ve bütün insanlara hizmet etme gerekliliğine iman şeklinde bir­birinden ayrılmaz iki temel boyutuyla apayrı bir kalite­ye sahiptir. Bu iman, Erasmus’un soğuk ve duygusuz akılcılığına ta­mamen yabancı olan, kayıtsız şartsız bir sevgi ve bağlılık­la kendini gösterir.”

“Dostum Sancho, şunu bilmen gerekir ki, Tanrı beni bu demir çağında, altın çağı dediğimiz çağı geri getirmem için yarattı.”

Don Kişot’un yanı sıra Dostoyevski’nin Budala’sını okumak ve Quentin Tarantino’nun 2012 yapımı Django (“Zincirsiz”) filmini seyretmek verimli bir “tefsir dersi” olacaktır.

Ve söylemeden geçemeyeceğim, bu yazının 10. cümlesinde yer alan 10 numara bir kitap da, farklı bir bağlamda, ancak, muhakkak okunmalı. Yine sıra dışı bir deneyim, apayrı bir tarz ve yaklaşım ile yakanızdan düşmeyecek bir isim.

Beni yakından tanıyanlar, kitaplardan fazlasıyla coşkulu bahsettiğimi söylüyorlar. Kendimi kaptırıyormuşum.

Olabilir. Mazur görün. Kitapsız bir evde, kitap okunmayan bir çevrede büyüdüm. Bir nevi öksüz ve yetim…

Sonradan Müslüman olmuşum gibi.

Bu yazı bitmedi…

 

*Kur’an-ı Kerim, Nisa Suresi 139. Ayet

“Gecenin Sonuna Yolculuk”, Louis Ferdinand Celine YKY, 574 s.

“La Mancha’lı Yaratıcı Asilzade Don Quijote”, Miguel de Cervantes Saavedra, YKY, İki Cilt, 910 s.

“Budala”, Fyodor Mihailoviç Dostoyevski, İletişim Yayınları, 769 s.

One thought on “Don Kişot, Budala ve Django

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s